Praktijken doorgeven

Ei
Zorg dragen voor immaterieel erfgoed

Praktijken doorgeven

Kennis, technieken en praktijken van vandaag, die mensen van vroeger hebben mee gekregen en willen doorgeven voor de toekomst, zijn immaterieel erfgoed.

Immaterieel erfgoed gaat mee met de tijd, verandert en evolueert met ons mee. Je groeit er vanzelf mee op of je kiest er op een gegeven moment voor. Het zit in je hoofd en in je handen.

Muziek en podiumkunsten kennen heel wat immaterieel erfgoed. CEMPER zet zich mee in om dit een toekomst te geven.

Wat is immaterieel erfgoed van muziek en podiumkunsten?

Immaterieel erfgoed vind je in verschillende domeinen, in alle (culturele) aspecten van het leven zoals sport en spel, feesten en rituelen, landbouw, taalgebruik, en eten en drinken. Je vindt het ook binnen de muziek en podiumkunsten. Denk hierbij bijvoorbeeld aan speeltechnieken, ambachtelijke maaktechnieken en repertoires uit of gerelateerd aan muziek en podiumkunsten. Deze kunnen voorkomen in verschillende disciplines, genres, bezettingen en contexten. Al deze praktijken en technieken kunnen beschouwd worden als vormen van immaterieel erfgoed.

Voorbeelden

  • De fanfarecultuur
    Een fanfare is een orkestvorm die doorgaans getypeerd wordt door koperblazers (waaronder veel bugels), saxofoons en slagwerk. De fanfarecultuur maakte doorheen de jaren een heuse evolutie mee. Het repertoire wordt steeds uitgebreid met moderne stukken, het niveau van de muzikanten stijgt, en ze treden steeds vaker op in nauwkeurig uitgewerkte concerten. Naast de muziek en de typische sound behoort ook het verenigingsleven tot de fanfarecultuur. Het plezier dat naast het musiceren gemaakt wordt, maakt van fanfares hechte vriendengroepen.
  • De rederijkerscultuur
    De rederijkerscultuur kenmerkt zich door een liefde voor taal in de ruime zin van het woord, en vormt de voornaamste reden voor het ontstaan en verder bestaan van de rederijkerskamers. In Vlaanderen beoefenen rederijkers taal vooral via amateurtheater, en in mindere mate via zang en dichtkunst. De Kamers organiseren ook wedstrijden rond theater, voordracht en dichtkunst. Feestelijkheden vormen eveneens een rode draad in de werking: ze organiseren patroonsfeesten en nemen deel aan historische stoeten of processies.
    De rederijkerscultuur werd opgenomen op de Inventaris Vlaanderen voor immaterieel erfgoed in 2017.
  • De muziekkunst van het jachthoornblazen
    Deze muziekkunst omvat de muziek, speeltechnieken en het verenigingsleven van de mensen en groepen die jachthoorn spelen. Deze koperblaasinstrumenten zonder ventielen kenden hun oorsprong in de jacht maar evolueerden intussen tot een volwaardig muziekinstrument dat ter opluistering van evenementen en in concerten gebruikt wordt. In Vlaanderen worden er verschillende groepen gespeeld, waaronder de Franse trompe d’ Orléans en de Duitse Furst Pless en Parforce hoorns.
    De muziekkunst van het jachthoornblazen werd opgenomen op de Inventaris Vlaanderen voor immaterieel erfgoed in 2019.
  • Het ambachtelijk maken van theaterpoppen
    Binnen de figurentheatergemeenschap zijn er veel vakmannen die beschikken over bijzondere vaardigheden in het maken van verschillende soorten theaterpoppen. Vaak hebben zij de kneepjes van het vak doorgekregen van een voorganger, en dankzij jarenlange oefening en training onder de knie gekregen.

Gedeelde uitdagingen

Veel van deze immaterieel erfgoed praktijken zijn kwetsbaar en sommigen dreigen verloren te gaan. Vaak kampen ze met dezelfde uitdagingen:

  • Een ‘stoffig’ imago, vaak omdat ze onbekend – en daardoor onbemind - zijn
  • Moeilijkheden met het doorgeven van ‘de fakkel’ en het aantrekken van jongeren
  • Een dreigend verlies van kennis, die enkel in hoofden en handen van experten zit
  • Een gebrek aan opleidingsmogelijkheden of mogelijkheden tot specialisatie (bv. geen bestaande formele opleiding, gebrek aan geschikte docenten met de juiste pedagogische vaardigheden, tekort aan stagemogelijkheden)

De uitdagingen voor jouw immaterieel erfgoed identificeren is een belangrijke stap in het nadenken over de toekomst ervan.


Deel dit artikel

Nieuws over "Praktijken doorgeven"

Meer weten over "Praktijken doorgeven?"

Heb je vragen over hoe jij toekomst kan geven aan je muziek- of podiumerfgoed? Neem contact met ons op.

Hanne Ampe
Communicatie, immaterieel erfgoed en publiekswerking
hanne.ampe@cemper.be